Sunday, August 16, 2026

ಮೌನರಾಮಯ್ಯ! ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಮೌನದ ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥವೇನು!?

 ಮಾತು ಬೆಳ್ಳಿ, ಮೌನ ಬಂಗಾರ ಎನ್ನುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನೂ ಅಳೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಮಾತು ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು; ಮೌನ ಮಾತ್ರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹೊತ್ತಿರಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲೂ ಸದಾ ಮಾತನಾಡುವ, ಸದನದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಶೈಲಿಯ ವಾದ ಮಂಡಿಸುವ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಎದುರಿಸುವ ನಾಯಕನೊಬ್ಬ ಏಕಾಏಕಿ ಮೌನದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದಾಗ, ಆ ಮೌನವೇ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಸುತ್ತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚರ್ಚೆಯೂ ಇದೇ. ಅನ್ನರಾಮಯ್ಯ, ಭಾಗ್ಯಗಳ ರಾಮಯ್ಯ, ಕನ್ನಡ ರಾಮಯ್ಯ, ಲೆಕ್ಕರಾಮಯ್ಯ, ಸದನರಾಮಯ್ಯ... ಹೀಗೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ಬಿರುದುಗಳಿವೆ. ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ಬಿರುದು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ‘ಮೌನರಾಮಯ್ಯ.

ನೋಡಿ, ಇದು ಕೇವಲ ವ್ಯಂಗ್ಯವಲ್ಲ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಒಳರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಈ ಮೌನದ ಹಿಂದೆ ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬಹುದು. ಸದನದ ಮುಂಭಾಗದಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಸಾಲಿಗೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರ ಸದನದ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನೇ ನೋಡಿದರೆ ಸಾಕು. ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿರಲಿ, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿರಲಿ, ಸದನದ ಮುಂದಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾದಿಸುವುದು, ರಾಜಕೀಯ ಎದುರಾಳಿಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತಿರುಗೇಟು ನೀಡುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಶೈಲಿಯ ಭಾಗ. ಆದರೆ ಜೆಡಿಎಸ್–ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ‘ಲಾಸ್ಟ್ ಬೆಂಚ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ’ಯಂತಿದ್ದರೂ, ಆ ಹಿಂದಿನ ಸಾಲಿನಿಂದಲೇ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದರು. ಈಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕಾರದ ಸಮೀಕರಣ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಳಗಿನ ನಾಯಕತ್ವದ ಚರ್ಚೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಮೌನವನ್ನೂ ಹಳೆಯ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಭಾಷಣಗಳಷ್ಟೇ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕಾಣಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಮೌನ ಎಂದರೆ ಶರಣಾಗತಿಯೇ? ಅಥವಾ ಇನ್ನೇನನ್ನೋ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಯೇ !? ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಅವರು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದಾರೆ ಅಂರ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಮೌನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು—ನಾಯಕನ ಬಳಿ ಹೇಳಲು ಏನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೊಂದು—ಹೇಳಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಈಗ ಹೇಳುವುದು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಎರಡನೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗದು. ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಬಲವೇ ಅವರ ಮಾತು. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ಮೌನವೂ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ಮೌನಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವವಿದೆ.  ಯಾವಾಗ ಮಾತನಾಡಬೇಕು, ಎಷ್ಟು ಮಾತನಾಡಬೇಕು, ಯಾರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಯಾವ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಾತನಾಡದೇ ಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬುದೂ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರವೇ. ಆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ‘ಮೌನರಾಮಯ್ಯ’ ಎಂಬ ಹೊಸ  ಹೆಸರು ಕೇವಲ ಹಾಸ್ಯದ ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಮೌನ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಮೌನದ ಸಂದೇಶವೇ? ಇಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಒಳರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಮೌನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ವಿರುದ್ಧದ ಸವಾಲು ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವುದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಮೌನ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದ ಸುತ್ತಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಸರಳೀಕರಣ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನವಲ್ಲ. ಅದು ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನೆ, ಶಾಸಕರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರೆಡಿಟ್, ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಯ ಕಥನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಮನೋಭಾವ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಮೀಕರಣ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ‘ಸವಾಲು’, ‘ಬಂಡಾಯ’, ‘ಒತ್ತಡ’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಬಹುದಿತ್ತು.

ಮೌನ ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವರ ಮೌನದಿಂದ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ—ಅವರು ಏನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರ ವಿರೋಧಿಗಳು ಊಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಮಾತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ. ನೋಡಿ, ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಸವಾಲೇ? ಅಥವಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಳಗಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೇ? ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಮೌನವನ್ನು ಕೇವಲ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ವಿರುದ್ಧದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ತಂತ್ರವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಒಳಸಮೀಕರಣವನ್ನು ತುಂಬಾ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ನೋಡುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇದರದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮವಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅಧಿಕಾರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನೇ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಯಾರು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಖಾತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ? ಸರ್ಕಾರದ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾರು ಹೊಣೆ ಹೊರುತ್ತಾರೆ? ಪಕ್ಷದ ಭವಿಷ್ಯದ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಯಾವ ಮುಖ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ? ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಯಾವ ಕಥನದೊಂದಿಗೆ ಜನರ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತವೆ.ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಮೌನವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ರಾಜಕೀಯ ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಅವರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದೆ, ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಅವರ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಮಾತ್ರ ನೀಡಬಲ್ಲವು.  ಘರ್ಜಿಸುವ ಹುಲಿಗಿಂತ ಕಾಯುವ ಹುಲಿ? ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಹುಲಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷೆ ಹೊಸದಲ್ಲ. ಆದರೆ ‘ಘರ್ಜಿಸುವ ಹುಲಿ’ಗಿಂತ ‘ಬೇಟೆಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ಹುಲಿ’ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಈಗ ಅವರ ಮೌನಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ರೂಪಕ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ.

ಏಕೆಂದರೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಆಯ್ಕೆ ಎರಡೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿರುವುದು ಎಂದರೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಎಂದಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅನುಕೂಲಕರ ಕ್ಷಣ ಬರುವವರೆಗೆ ಕಾಯುವುದೇ ತಂತ್ರ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೂ ಅಗತ್ಯ. ಪ್ರತಿ ಮೌನವನ್ನೂ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೌನ ಕೇವಲ ಮೌನವೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಮೌನರಾಮಯ್ಯ’ ಎಂಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಬದಲು, ಅದನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯಾಗಿ ಕಾಣುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ. ನೋಡಿ,  ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದಾಗ ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದವೂ ಸುದ್ದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಮಾತನಾಡದಿದ್ದಾಗಲೂ ಅವರ ಮೌನ ಸುದ್ದಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದ ಒಂದು ಸೂಚನೆ.  ಅವರು ಈಗ ಯಾವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಯಾವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಅದು ಒಂದು ಹಿರಿಯ ನಾಯಕನ ರಾಜಕೀಯ ಬಂಡವಾಳ. ಆದರೆ ಮೌನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಪಾಯವೂ ಇದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮೌನ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ನಾಯಕನ ಪರವಾಗಿ ಇತರರು ಕಥನಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.

 ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಮೌನವನ್ನು ವಿರೋಧಿಗಳು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಬೆಂಬಲಿಗರು ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಷದ ಒಳಗಿನ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಮೌನವು ಶಕ್ತಿಯೂ ಹೌದು; ಅಪಾಯವೂ ಹೌದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ,  ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಅವರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರ ಮೌನವೂ ಅವರ ಮಾತಿನಷ್ಟೇ ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಅವರು ‘ಮೌನರಾಮಯ್ಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಅವರ ಮೌನವನ್ನು ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ವಿರುದ್ಧದ ಗುಪ್ತ ಯುದ್ಧವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಆಗಲ್ಲ. ಇಂದು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಮೌನದ ಅರ್ಥ ಏನು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಈ ಮೌನ ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮುರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮುರಿದಾಗ ಅದರ ರಾಜಕೀಯ ಗುರಿ ಯಾರತ್ತ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೇ ಹೆಚ್ಚು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಕಾದು ನೋಡೋಣ. 

̲ ಶ್ರೀರಾಜ್‌ ವಕ್ವಾಡಿ 

No comments:

Post a Comment