ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಯುವಜನರ ಆಕ್ರೋಶ: ನೇಮಕಾತಿ ಅಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ತಿರುವು

ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯುವಜನರ ಅಸಮಾಧಾನ ಈಗ ಬೀದಿಗಿಳಿದಿದೆ. ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಆಯೋಗ (JPSC) ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಆಯ್ಕೆ ಆಯೋಗ (JSSC) ನಡೆಸುವ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ, ಅಕ್ರಮ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಅವ್ಯವಹಾರಗಳ ಆರೋಪಗಳು, ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿವೆ. ರಾಂಚಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ವಿಧಾನಸಭೆ ಚಲೋ’ ಈ ಅಸಮಾಧಾನದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ವಿಧಾನಸಭೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪೊಲೀಸರು ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳುತಂತಿ ಬೇಲಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ಯುವಜನರು ತಡೆಗೋಡೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಂತರ ಜಲಫಿರಂಗಿ, ಲಾಠಿ ಪ್ರಹಾರ ಮತ್ತು ಅಶ್ರುವಾಯು ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆದಿದ್ದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಗಾಯಗಳಾಗಿವೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಯಿತೇ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಯುವಜನರು ಸರ್ಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಏಕೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಆಳವಾದ ನಂಬಿಕೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಎಂಬುದು. ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಎನ್ನುವುದು ಬಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಉದ್ಯೋಗವಲ್ಲ. ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಭರವಸೆ. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಓದಿ, ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು, ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆದು, ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವ ಯುವಕರಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಅಥವಾ ನೇಮಕಾತಿ ಅಕ್ರಮದ ಆರೋಪಗಳು ಎದುರಾದಾಗ, ಕಳೆದುಹೋಗುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅವಕಾಶವಲ್ಲ; ಅವರ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಬದುಕಿನ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರು ಗಂಟೆಗಳ ಮಾತುಕತೆಯ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶೇ.98ರಷ್ಟು ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಇದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿವೆ. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು 13 ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು. ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ 14ನೇ JPSC ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಿಲಿಮಿನರಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು 2023 ಹಾಗೂ 2025ರ ಎರಡು ಬ್ಯಾಕ್‌ಲಾಗ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮೂರು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸರ್ಕಾರದ ‘98%’ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ‘13 ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು’ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಎಷ್ಟು ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಲ್ಲ; ಯಾವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಒಪ್ಪಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದೇ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಇನ್ನು, ಇದು ಪರೀಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಖಾಸಗೀಕರಣದ ನೆರಳು. 

ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಸರ್ಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯಾಪಾರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲ. ಕೋಚಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಪರೀಕ್ಷಾ ಶುಲ್ಕ, ಪ್ರಯಾಣ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ತಯಾರಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಹಾಕುತ್ತಿವೆ. ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮದ ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಾಗ ಅದರ ಹೊರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೇಲೇ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕಾರದ ಹತ್ತಿರ ಇರುವವರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ತೆರೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿದರೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ‘ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ’ ಎಂಬ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವವೇ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಕೇವಲ ಕಾನೂನು-ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದು ತಪ್ಪು. ಇದು ಉದ್ಯೋಗ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಇನ್ನು, ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮ: ಸಮಸ್ಯೆಯ ಪರಿಹಾರವೇ, ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಕಟವೇ? ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್‌ಗಳು, ಮುಳ್ಳುತಂತಿ, ಜಲಫಿರಂಗಿ, ಲಾಠಿ ಪ್ರಹಾರ ಮತ್ತು ಅಶ್ರುವಾಯು—ಇವುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. 

ಆದರೆ ಯುವಜನರ ಅಸಮಾಧಾನದ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬಲಪ್ರಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟೂ, ಅವರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಎಬಿವಿಪಿ ಈಗ ಇದೇ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ರಾಜಕೀಯ ದಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ: ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿರುವ ಯುವಜನರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆಯೇ? ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಹೋರಾಟವೂ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಲ್ಲ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮವನ್ನು ಖಂಡಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳ ಸಹಜ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆದರೆ ಯುವಜನರ ನೈಜ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯದ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. 

ಇಂದು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವವರು ನೇಮಕಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೂ ಇದೇ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದ್ದವೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಜನರು ಕೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯುವಜನರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಕೆಸರು ಎರಚಾಟದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ‘ಯಾರ ಸರ್ಕಾರ?’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ‘ಯುವಜನರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಯಾವಾಗ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಸರ್ಕಾರ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಕ್ರಮಗಳ ಆರೋಪ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ತನಿಖೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು. 

ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಭದ್ರತೆ, ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟಣೆಯವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು. ಅಕ್ರಮ ಸಾಬೀತಾದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪರೀಕ್ಷೆ ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಲದು. ಅದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಜಾಲದವರೆಗೆ ತನಿಖೆ ಸಾಗಬೇಕು. ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಬೇಕು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಬಾರದು.

ಅದರ ಜೊತೆಗೆ, ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುವ ಶಾಶ್ವತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ನೋಡಿ, ಇದು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಾಳೆ ದೇಶದ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ ಕೇಳಿಬರಬಹುದು. ಸರ್ಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅಕ್ರಮ, ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಯುವಜನರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷವೆಂದು ನೋಡುವ ಬದಲು, ಭಾರತದ ಉದ್ಯೋಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ ಎಂದು ನೋಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಯುವಜನರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತು ಅಲ್ಲ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ, ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತತೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಈ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್‌ಗಳಿಂದ ತಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ನೇಮಕಾತಿ ಅಕ್ರಮ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವಿಶ್ವಾಸದ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್‌ಗಳಿಂದ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ಎದ್ದಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸರಳವಾಗಿದೆ: ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಓದಿದ ಯುವಜನರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗಬೇಕೋ, ಅಥವಾ ನೇಮಕಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಕ್ರಮಗಳ ಭಾರವನ್ನೇ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕೋ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜಕೀಯ ಘೋಷಣೆಗಿಂತಲೂ ಪಾರದರ್ಶಕ ತನಿಖೆ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತ ನೇಮಕಾತಿಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕಿದೆ.

-ಶ್ರೀರಾಜ್ ವಕ್ವಾಡಿ