‘ಸೂಪರ್ ಸಿಎಂ’ ತಂದಿಟ್ಟ ‘ಮಹಾ’ಆಪತ್ತು..!

ಬಂಡಾಯದ ಬಾವುಟ ಹಿಡಿದು ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದವರು ಮುಂದೆ ಅರ್ಧದಾರಿಯ ಬಡತನ ಎದುರಿಸಲು ತಯಾರಿದ್ದಾರೆಯೇ..?!  

ಶಿವಸೇನೆ ಅತೃಪ್ತ ನಾಯಕರ ಬಂಡೆದ್ದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ‘ಮಹಾ ವಿಕಾಸ ಅಘಾಡಿ ಸರ್ಕಾರ ಪತನಗೊಂಡಿದೆ. ಕೇವಲ ಎರಡುವರೆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಸರ್ಕಾರ ಉರುಳಿದೆ. ಯಾವ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಗಮನಿಸಿ, ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು ಎಲ್ಲೂ ಯಶಸ್ವಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಡೆಸಿಲ್ಲ (ಕೇರಳವನ್ನು ಹೊರತಾಗಿ). ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಬಹುತೇಕ ಈವರೆಗೆ ಕಂಡುಕೊಂಡುಬಂದಿದ್ದು ಮೈತ್ರಿ ಆಡಳಿತವನ್ನು. ಮೈತ್ರಿ ಜಗಳದಿಂದ, ಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತವನ್ನೂ ಕಂಡಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ. ಪಕ್ಕಾ ಉಗ್ರ ಹಿಂದುತ್ವದ ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಂದಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ ಶಿವಸೇನೆ, ಕಳೆದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆವರೆಗೂ ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಪಟ್ಟು ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟೇ ಮುಂದಿನ ಯೋಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೇ, 2018ರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಅಧಿಕಾರದ ದಾಹದಿಂದಾಗಿ ಎನ್‌ಡಿಎಯೇತರ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದವು. 106 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ ಬಿಜೆಪಿ ಎದುರು ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ, ಮುಂಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ  ತೊಡೆ ತಟ್ಟಿ ನಿಂತರು, ಮಹಾ ವಿಕಾಸ್ ಅಘಾಡಿ ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಕ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಕಳೆದೆರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯೇ ಇತ್ತು, ಎಲ್ಲವೂ ಸಸೂತ್ರವಾಗಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಉರುಳಿದೆ. ಉದ್ಧವ್‌ಗೆ ಈಗ ತಟ್ಟಿದ ತೊಡೆ ಕೊಯ್ದುಕೊಂಡಂತಾಗಿದೆ.  

ಅಧಿಕಾರದ ದಾಹದಿಂದಾಗಿ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸರ್ಕಾರಗಳೆಲ್ಲದರ ಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆ ಆಗಿ ಹೋಗಿವೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆಗೆ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿರುವುದು ಹಿಂದುತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ರಾಜಿಯಿಂದಾಗಿ. ಈ ಮೂಲಕ ತಂದೆ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯದೇ, ‘ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಮಗ’ನಾಗಿ ಬಿಟ್ಟರು ಉದ್ಧವ್. ತಂದೆ ಬಾಳ ಸಾಹೇಬ್ ಠಾಕ್ರೆ ಎಂದೂ ರಾಜಕೀಯದ ಮುಖ್ಯ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ಬಯಕೆ ಹೊಂದಿದವರಲ್ಲವಂತೆ. ಅವರದ್ದು ಹಿಂದುತ್ವವೇ ಉಸಿರಾಗಿತ್ತಂತೆ. ಅಪ್ಪಟ ಹಿಂದುತ್ವವಾದಿ.  ಹಿಂದುತ್ವದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತೋರು ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲೇ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಎಲ್ಲಾ ಠೀವಿ, ಗತ್ತು ಅವರಿಗಿತ್ತಂತೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದಾಗೆಲ್ಲಾ ಠಾಕ್ರೆ ಹುಲಿಯಂತೆ ಘರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಅಗಲ ಹಣೆ, ಕೊರಳಲ್ಲಿ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಾರ, ಬೆಳ್ಳಿ ಕೂದಲುಗಳ ಗಡ್ಡ, ಶುಭ್ರ ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರ, ಕಪ್ಪು ಕಣ್ಣಡಕ, ಕೇಸರಿ ಹೆಗಲುವಲ್ಲಿ, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುತ್ವದ ಗಂಭೀರ ಛಾಯೆಯ ಠಾಕ್ರೆ ಬರುತ್ತಾರೆ, ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದರೇ ಶಿವಾಜಿ ಪಾರ್ಕ್ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬುತ್ತಿತ್ತಂತೆ, ಠಾಕ್ರೆ ಒಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಿದರೇ ಇಡಿ ಮುಂಬೈ ಮಹಾನಗರ ಸ್ತಭ್ದವಾಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಮುಂಬೈನ ಇತಿಹಾಸ ಇಂತಹ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಜನನಾಯಕನನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಇಲ್ಲವಂತೆ, ಈ ಗತ್ತು ಗಾಂಭರ‍್ಯ ಬಾಳ ಸಾಹೇಬ್ ಠಾಕ್ರೆ ಕೊನೆ ಉಸಿರೆಳೆದ ನವೆಂಬರ್ 17 2012ರ  ತನಕವೂ ಎಳ್ಳಷ್ಟು ಮಾಸದೆ ಇತ್ತೆನ್ನುವುದು ಸಾಹೇಬ್ ಅವರ ರಾಜಿ ಇಲ್ಲದ  ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಒಪ್ಪುವವರು ಆಡುವ ಮಾತುಗಳು. ಬಾಳ ಸಾಹೇಬ್ ಠಾಕ್ರೆ ಕಾಲದ ನಂತರ ಶಿವಸೇನೆಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಮುಂದಾಳತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು, ಶಿವಸೇನೆಯ ಮುಖವಾಣಿ ಸಾಮ್ನಾದ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾದರು. ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯೇ ಇತ್ತು, ಈ ನಡುವೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗುವ ಮೋಹ ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತು. ಮರಾಠ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದುತ್ವದ ಖಡಕ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಂದಿಗೆ ಶಿವಸೇನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಬಾಳಠಾಕ್ರೆ, ಆಗಿನ ಪ್ರಭಾವಿ ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕ ಲಾಲ್ ಕೃಷ್ಣ ಅಡ್ವಾಣಿ ಜಿನ್ನಾ ಸಮಾಧಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದರು ಎಂಬ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಅಂತಹ ಬಾಳಠಾಕ್ರೆ ಕಟ್ಟಿದ ಶಿವಸೇನೆಯನ್ನು ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಅಧಿಕಾರದ ಆಸೆಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಬಲಿ ಕೊಟ್ಟರೇ..? ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. 

ಕರ್ನಾಟಕದ 2018ರ ಸ್ಥಿತಿ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ : ಮಹಾರಾಷ್ಟದಲ್ಲಿ 2019ರಲ್ಲಿ 106 ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತವಿಲ್ಲದೇ, ಅಧಿಕಾರ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಉಳಿಯಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ 2018ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ 105 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಜಯಗಳಿಸಿತ್ತು, ಆದರೇ, ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ 113 ಸ್ಥಾನಗಳು ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಮತವಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೂ, ಆಗ ವಿಶ್ವಾಸಮತವನ್ನೂ ಯಾಚಿಸದೇ ಬಿ. ಎಸ್ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ನಾವು ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿಯೇ ರಚಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ‘ಏಕ್ ದಿನ್ ಕಾ ಸಿಎಂ’ ಆಗಿ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ಬಿಸಾಕಿ ಹೊರನಡೆದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಾಗೂ ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಕೇವಲ 13 ತಿಂಗಳ ಜೆಡಿಎಸ್ - ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಅತೃಪ್ತ ಶಾಸಕರು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಅನರ್ಹತೆಯ ಅಸ್ತç ಬಿಟ್ಟರೂ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡೆದ್ದು ಶಾಸಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್-ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪಥನಗೊಳಿಸಿ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸೇರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 15 ಶಾಸಕರು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಲು ಹೊರಟಾಗ ಅಂದಿನ ಸ್ಪೀಕರ್ ರಮೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅಂಗೀಕರಿಸದೇ ಪಕ್ಷಾಂತರ ಮಾಡಿದಕ್ಕೆ ಅನರ್ಹರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ ಮೆಟ್ಟಿಲ ತನಕವೂ ಈ ಪ್ರಕರಣ ಹೋಯಿತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗಳೂ ಆಯಿತು. ಬಂಡಾಯ ಎದ್ದು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಬಂದ ಶಾಸಕರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೂಡ 15 ಶಾಸಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿಬಿದ್ದರು, ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 15 ಶಾಸಕರಿಗೆ ಬಿಜೆಪಿ ಮಣೆ ಹಾಕಿತು. 15 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ನಡೆದ ಉಪ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ 12 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 2 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಶಕ್ತವಾಯಿತು, ಜೆಡಿಎಸ್ ತನ್ನ ಭದ್ರಕೋಟೆಯಲ್ಲೇ ಸೋತು ಸುಣ್ಣವಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಮೈತ್ರಿ ಬಗ್ಗೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಫಲಿತಾಂಶದ ಪರಿಣಾಮ ಬಿಜೆಪಿಯ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರದ ಉಳಿವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಆತಂಕ ದೂರವಾಯಿತು. 105 ಇದ್ದ ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಖ್ಯಾ ಬಲ 117ಕ್ಕೆ ಏರಿ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಆಪರೇಷನ್ ಕಮಲ ಸಕ್ಸಸ್ ಆಗಿತ್ತು.  ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಬಂಡೆದ್ದ ಶಾಸಕರ ವಿರುದ್ಧ ‘ಅನರ್ಹತೆ’ ಅಸ್ತ್ರ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಸುಪ್ರೀಂ ತಡೆಹಿಡಿಯಿತು, ವಿಶ್ವಾಸಮತ ಯಾಚನೆಗೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಸೂಚಿಸಿದರು, ಶಿಂಧೆ ಸೇನೆಗೆ ಬಲ ಬಂದಂತಾಯಿತು.  ಇನ್ನು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಆಗಲಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಒಂದು ಕುತೂಹಲದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಳುವ ಮುನ್ನವೇ, ವಿಶ್ವಾಸಮತ ಯಾಚನೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಸಿಎಂ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟು ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ  ರಚನೆಗೆ ಸುಲಭ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

‘ಸೂಪರ್ ಸಿಎಂ’ ತಂದಿಟ್ಟ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು : ‘ನೆಪೋಟಿಸಂ’ನನ್ನು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತರುವುದಕ್ಕೆ ಹೋರಟವರು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದು ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದ್ದನ್ನೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಅದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ಆದಿಯಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬಿ. ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಕೂಡ ಈ ‘ಪ್ರಿತ್ರಾರ್ಜಿತ’ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಹೊರಗೆ ನಡೆದವರು. ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಂತೂ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ವಿರೋಧವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸಿತ್ತು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ವಿಕಾಸ್ ಅಘಾಡಿಯ ಅತೃಪ್ತ ನಾಯಕರು ಬಂಡೆದ್ದಿದ್ದು ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಮಗ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಸೂಪರ್ ಸಿಎಂ’ ಆಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ. ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಬಂದ ನಾಯಕರು ಯಾರೂ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿದವರಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರವನ್ನೇ ನೋಡುವವರು ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಪ್ರಧಾನ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ವಿದೇಯರಾಗಿರುತ್ತಾರಷ್ಟೇ. ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ, ಕರ್ನಾಟಕ ಬಿಜೆಪಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೌದು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಜಿ23 ಬಣದ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್ ಸೇರಿ ಹಲವು ಹಿರಿಯ, ಕಿರಿಯ ಪ್ರಭಾವಿ ಮುಖಗಳು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಬಂಡೆದ್ದು ರಾಜೀನಾಮೆ ಬಿಸಾಕಿ ಹೊರನಡೆದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಬಿಜೆಪಿಯಲ್ಲಿ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅವರ ಮಗ, ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿ, ವೈ ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಅವರಿಗೆ ‘ಸೂಪರ್ ಸಿಎಂ’ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ಪಕ್ಷದ ಅತೃಪ್ತ ಗುಂಪು ಹೊರಿಸಿತ್ತು, ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟು ಹೊರ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಈ ‘ಸೂಪರ್ ಸಿಎಂ’ ಕೂಡ ಒಂದು ಕಾರಣ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ. ಈಗ ಮಹಾರಾಷ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಎದುರಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ಆರೋಪ. ತಮ್ಮ ಮಗ ಆದಿತ್ಯ ಠಾಕ್ರೆ ಸಚಿವರಾದರೂ, ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆಗೇರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯರು ಏನಾದರು ಕೆಲಸವಿದ್ದರೇ ಆದಿತ್ಯ ಠಾಕ್ರೆ ಎದುರು ಕೈಕಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇತ್ತಂತೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಫೈಲ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದು, ಆದಿತ್ಯ ಠಾಕ್ರೆ ಟೀಮ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪವೂ ಇತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಅತೃಪ್ತ ಬಳಗ ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೈ ಜೋಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದು ಎಂದೇ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆಯವರ ರಾಜಕೀಯದ ವರ್ಚಸ್ಸಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದು ಮಹಾ ವಿಕಾಸ್ ಅಘಾಡಿ ಒಂದಾದರೇ, ಮತ್ತೊಂದು ಈ ‘ಸೂಪರ್ ಸಿಎಂ’ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. 

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಬಿಜೆಪಿ ತನ್ನ ಸೋ ಕಾಲ್ಡ್ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಕಮಲ’ದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಡೆದು ಆಳುವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿಗೆ  2024ರ ಚುನಾವಣೆ ಮುಖ್ಯ. ಈಗ ಏಕನಾಥ್ ಶಿಂಧೆ ಏನೋ ‘ಹು ಸರಿ’ ಎಂದಿರಬಹುದು. ಆದರೇ, ತಮ್ಮದೇ ನಿಜವಾದ ಶಿವಸೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ, ಬಂಡಾಯದ ಬಾವುಟ ಹಿಡಿ ಹಿಡಿದು ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿರುವ ಶಿಂಧೆ ಪಡೆ ಮುಂದೆ ಅರ್ಧದಾರಿಯ ಬಡತನ ಎದರಿಸಲು ತಯಾರಾಗಿದೆಯೇ ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ. 

-ಶ್ರೀರಾಜ್ ವಕ್ವಾಡಿ    

ಇನ್ಮುಂದೆ ‘ದ್ರೌಪದಿ’ ಪ್ರತಾಪ.. !?

( Photo : Internet)
ಒಡಿಶಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗಿದು ಪರೋಕ್ಷ ಪಂಥಾಹ್ವಾನ ..? | ಮೈಂಡ್ ಡೈವರ್ಟಿಂಗ್ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟಜಿ..! 

ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಊಹೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಬರುವ ಅಚ್ಚರಿ, ಅದು ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುವುದು ಮತ್ತೆ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ಹೌದು, ದೇಶದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಜೆಯ ಚುನಾವಣೆಗೆ ದಿನಗಣನೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷ ಹಾಗೂ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ಯಾರನ್ನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಲಿದೆ ಎಂಬ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಈಗ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷ ಬಿಜೆಪಿ ಈ ಬಾರಿಯೂ ಅಚ್ಚರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಊಹೆಗೂ ಮೀರಿ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿಯ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವುದಿದ್ದರೇ, ಅದು ಬಿಜೆಪಿಯಂತಹ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎಂಬವುದು ಕಳೆದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ‌ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಆಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ. ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಆರೀಫ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಮುಖ್ತಾರ್ ನಖ್ವಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಥಾವರ್ ಚಂದ್ ಗೆಲ್ಹೋಟ್ ಜೊತೆಗೆ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು, ಜುವಾಲ್ ಓರಂ ಅವರುಗಳ ಹೆಸರು ಈ ರಾಷ್ಟçಪತಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಹುದ್ದೆಯ ಸಂಭಾವ್ಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದಿದ್ದರೂ, ಕಳೆದೆರಡು ವಾರಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಭಾರಿ ಬಿಜೆಪಿ ‘ಮುಸ್ಲಿಂ’ ನಾಯಕನೋರ್ವನಿಗೆ ಮಣೆ ಹಾಕುವುದು ಪಕ್ಕಾ ಎಂದೇ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲೂ ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಆರೀಫ್‌ಗೆ ಅದೃಷ್ಟ ಖುಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೇ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಚರ್ಚೆಗಳು ಬದಲಾಗಿ ಜಾರ್ಖಾಂಡ್‌ನ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆಯಾಗಿದ್ದ, ಒಡಿಶಾ ಮೂಲದ ಸಂತಾಲ್ ಎಂಬ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದ ಊಹೆಗಳನ್ನು ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಸುಳ್ಳಾಗಿಸಿದೆ.  

ಕಳೆದ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಈಗಾಗಲೇ ನಡೆದ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಕಬಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದರೇ, ಬಿಜೆಪಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇ ಕಾರಣ. ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧದ ಅಲೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಬಿಜೆಪಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ ಎಂದರೇ, ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಬಿಜೆಪಿ ರೂಪಿಸಿದ ‘ಪಾಲಿಟಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟಜಿ’. ಈ ಭಾರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸ್ಥಾನದ ಅಚ್ಚರಿಯ ಆಯ್ಕೆಯೂ ಕೂಡ ಅದೇ ಪಾಲಿಟಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟಜಿಜಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಬರಲಿದೆ. ಈಗ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಜನರ ‘ಮೈಂಡ್ ಡೈವರ್ಟ್’ ಮಾಡುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ನಾಯಕಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. 

೨೦೧೭ರಲ್ಲಿಯೂ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ. ನೋಟು ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣ, ಜಿಎಸ್‌ಟಿ, ಹಣದುಬ್ಬರ, ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಇಡೀ ದೇಶದ ಜನ ತಿರುಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದರು. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಂತೂ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷ ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಿಡದೆ ಕಾಡಿದ್ದವು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಜನರ ‘ಮೈಂಡ್ ಡೈವರ್ಟ್’ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಅಯೋಧ್ಯೆ ಶ್ರೀರಾಮ ಮಂದಿರ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿತ್ತು, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯ ದಲಿತ ನಾಯಕ ರಾಮನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್‌ರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ರಣತಂತ್ರ ಹೆಣೆದಿತ್ತು. ಈ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಡಳಿತದ ವಿರೋಧಿಗಳ ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿಸಿತ್ತು. ಜನರನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಲ್ಲಿ ಮನ ಸೆಳೆಯುವುದರ ಮುಖೇನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು, ಪ್ರಣವ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರ ಅವಧಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಾಗ ದೇಶದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಜೆಯ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸದ್ದಿಲ್ಲದ, ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ದಲಿತ ನಾಯಕ ರಾಮನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಅವರಿಗೆ ಮಣೆ ಹಾಕಿ ತಮ್ಮದು ಜಾತ್ಯಾತೀತ ಪಕ್ಷ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿಯೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಅದಾದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಹತ್ರಾಸ್ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ ಟ್ರೀಟ್ ಮಾಡಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಆದರೂ ಒಂದಿಷ್ಟು ವಿವರಿಸದೇ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಕರಣದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನಾಶ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಭಾರಿ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ವರದಿ ಮಾಡಲು ಹೋದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಪೋಲಿಸರಿಂದ ತಡೆಯಲಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲೂ ಎಬಿಪಿ ನ್ಯೂಸ್‌ನ ವರದಿಗಾರ್ತಿ ಪ್ರತಿಮಾ ಮಿಶ್ರಾ, ತನ್ನನ್ನು ಎಳೆದಾಡಿ ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷದ ತೊಟ್ಟಿಲ ಕೂಸುಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪೊಲೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಅಕ್ಷರಶಃ ತೊಡೆತಟ್ಟಿ, ಅಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ವರದಿ ಮಾಡಿದಳು, ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೆ ವರದಿಗಾರ್ತಿ ತನುಶ್ರೀ ಪಾಂಡೆ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯೋಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಹತ್ರಾಸ್ ಅತ್ಯಚಾರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಯಾದ ದಲಿತ ಯುವತಿಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವರದಿಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿ ಸಮೇತ ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೂ ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲೇ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲವೇ ರಾಜಕೀಯದ ಜಾತ್ಯಾತೀತ ನಿಲುವು..? ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆಗೋ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೋ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೋ ಕೆಳವರ್ಗಗಳ ನಾಯಕರಿಗೆ ಮಣೆ ಹಾಕಿದರಷ್ಟೇ ಜಾತ್ಯಾತೀತವೇ..? ಉಳಿದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಧೋರಣೆ ಬೇಡವೇ..? ಬಿಟ್ಬಿಡಿ, ಶೋಷಿತ ವರ್ಗಗಳ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುವವರನ್ನು ಈ ಪಕ್ಷ ದೇಶದ್ರೋಹಿಗಳು ಎಂದೂ ಬಿಂಬಿಸಿದ್ದಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ, ಅಧಿಕಾರ ಅಂತಂದಾಗ ಏನನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಬಿಜೆಪಿ ಸಿದ್ಧ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಸಾಕಲ್ಲವೇ..? ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ದಲಿತ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಕೋವಿಂದ್ ಈ ದೇಶದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಜೆಯಾದರು, ಅವಧಿಯೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಗಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನವರ್ಗ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಅಷ್ಟೇ. ಬಿಜೆಪಿ ಮಾತ್ರವಂತಲ್ಲ, ಉಳಿದ ಪಕ್ಷಗಳು ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ. 

ಈ ಭಾರಿಯೂ ಆಡಳಿತ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತೆ ಹಣದುಬ್ಬರ, ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ, ಧರ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಮುಂತಾದ ವಿಚಾರಗಳ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಭಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ವಿರೋಧ ಅಲೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅದನ್ನು ಡೈವರ್ಟ್ ಮಾಡುವುದೇ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಈಗ ಸದ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಪರಮ ಗುರಿ ಎಂದೇ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಆ ಭಾಗವಾಗಿಯೇ, ಇದೇ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಭಾರಿಗೆ ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿದೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನು, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ‘ಮಾವೋವಾದಿಗಳು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಿಂದ ‘ಗನ್’ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುವವರಾದರೇ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳು ಅದೇ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಪರಮೋಚ್ಛ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಕೊಡುವವರು’ ಎಂಬ ಎನ್‌ಡಿಎ ಪರವಾದ ಧ್ವನಿ ಎದ್ದಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ಆದಿವಾಸಿ ಮತಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಡಿಶಾ, ಜಾರ್ಖಾಂಡ್, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯ- ಮೊದಲಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆದಿವಾಸಿ ಮತಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಆ ಮತಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಎಂಬ ಆದಿವಾಸಿ ಜನಾಂಗದ ಪ್ರಭಾವಿ ಮಹಿಳೆಯೋರ್ವರರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರ ಹೆಣೆದಿದೆ ಎಂಬುವುದು ಅಕ್ಷರಶಃ ಸತ್ಯ.  

ಇನ್ನು, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೂ ಈ ಭಾರಿ ಅಚ್ಚರಿಯ ಆಯ್ಕೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಶರದ್ ಪವಾರ್, ಎನ್‌ಸಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಫಾರೂಕ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಸಂಭಾವ್ಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದಿತ್ತು, ಆದರೇ, ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ, ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಯಶವಂತ ಸಿಹ್ನಾ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ. 

ಬಹುಮತಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಬಹುತೇಕ ಮತಗಳು(೪೮.೦೬%) ಬಿಜೆಪಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, (ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ೨೪.೧೯% ಮತಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಪಕ್ಷಗಳು ೨೭.೧೫% ಮತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ) ಈ ಭಾರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅವಿರೋಧ ಆಯ್ಕೆ ಆಗುವುದು ಬೇಡ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸಿಹ್ನಾ ಅವರನ್ನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದೊಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಾಗಲಿದ್ದು, ದ್ರೌಪದಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆ ಅಲಂಕರಿಸುವುದು ಬಹುತೇಕ ನಿಶ್ಚಿತ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ದ್ರೌಪದಿ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೇ, ಈ ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ (೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಈ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಲಗಾಂ ಬಳಿಯ ನಾಡ್‌ಗಾಂ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ಒಂದು ಸಾಹುಕಾರ ಪರಿವಾರದ ಪ್ರತಿಭಾ ಕುಮಾರಿ ಪಾಟೀಲ್ {ಅಂದಿನ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಪಾಲೆ} ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ) ಹಾಗೂ ಈ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆ. 

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯವೇ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡ ದೇಶದ ಆಗ್ನೇಯ ತೀರದ ಒಡಿಶಾದ ಬಿಜೆಪಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕಿಯಾಗಿರುವ, ಆದಿವಾಸಿ ಜನಾಂಗದ ಪ್ರಭಾವಿ ಮುಖವಾಗಿರುವ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರನ್ನು ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದರ ಮುಖೇನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಒಡಿಶಾದ ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಯ ‘ಕಳಿಂಗ ಯುದ್ಧ’ಕ್ಕೆ ಈಗಾಗಲೇ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪಂಥಾಹ್ವಾನ ನೀಡಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟ.  

-ಶ್ರೀರಾಜ್ ವಕ್ವಾಡಿ           

ಹೀಗಾಗದಿದ್ದಿದ್ದರೇ... ಹೀಗಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ..!

ಸಮಿತಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ್ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರದ ಬುಡಕ್ಕಿಟ್ರೇ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ..?

ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರೋಹಿತ್ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ ತಮ್ಮ ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಬುದ್ಧಿಯ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಜನರೆದುರು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುವಂತೆ ಹಗಲಿರುಳು ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶವಿಲ್ಲದೇ ತಮಗೆ ಮನಬಂದಂತೆ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೂ ನಷ್ಟವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಭಗೀರಥ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹುದೆಲ್ಲಾ ಆಗಬಹುದಾದದರೇ, ಅದು ಕೇವಲ ರೋಹಿತ್ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ ಅಂತವರಿಂದಲೇ ಮಾತ್ರ ಎನ್ನುವುದು ಮತ್ತೆ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. 

ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಎಂದರೇ, ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಪಠ್ಯವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಸಮಿತಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯವರಿಂದಲೇ, ಈ ವಿವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು, ನಖಶಿಖಾಂತ ಕೋಪ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಸರ್ಕಾರ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಸಮಿತಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರನ್ನು ಹೊರತಾಗಿ ಬಲ ಪಂಥದವರೇ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಎಂದಾಗಿದ್ದರೇ ಬೇರೆ ಯಾವ ಬಲ ಪಂಥದವರನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಷ್ಟು ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬಡತನ ಬಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಅಸಹನೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದು ಮೂಡುತ್ತಿದೆ. ಇದಂತೂ ಮಂಗನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಕೊಟ್ಟ ಹಾಗಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಎರಡು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ‘ಔಟ್ ಆಫ್ ಔಟ್’ ಫಲಿತಾಂಶದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನಗೆಪಾಟಲಿಗೀಡಾಗಿತ್ತು, ಈಗ ಆ ಸಾಲಿಗೆ ಪಠ್ಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ವಿವಾದ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. 

ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಸರಿಯೇ ಎಂದೆನಿಸರಬಹುದು ಮತ್ತು ಒಂದಿಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ಅಪರಿಮಿತ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಿರಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ್ದನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ. ನಾಡಗೀತೆಗೆ ಅವಮಾನಿಸಿದವನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಕೆಲಸದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ್ದೇ ದೊಡ್ಡ ದುರಂತ. ಇದು ಅಕ್ಷರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಭಿವಾರವಲ್ಲದೇ ಮತ್ತೇನು..? ಈ ಹಿಂದಿದ್ದ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸರಿಯೇ ಇತ್ತು. ಅಂತಹುದರಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಒಬ್ಬ ವಿಕೃತ ಸಂತೋಷಿಯೊಬ್ಬನ ನೇತೃತ್ವದದ ಸಮಿತಿಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೊಟ್ಟ ಸರ್ಕಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಿದರೇ, ಇದು ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಎಳೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಹೇರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇನೇ ಆದರೂ, ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಗೆ ಒಳಪೆಟ್ಟು ನೀಡದೇ ಇದ್ದಿತೆ..?  

ಸರ್ಕಾರದ ಮೌಖಿಕ ಆದೇಶವೇ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ. ರೋಹಿತ್ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಿತಿ ಮಾಡಿದ ಅವಾಂತರಗಳಿಂದಾಗಿ, ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ವಿವಾದ ಬಗೆಹರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗುವ ಪರಮ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಟರ್ ಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ. ಒಬ್ಬ ಅನರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೊಟ್ಟ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ಸರ್ಕಾರವೇ ಬೆಲೆತೆರಬೇಕಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದೊದಗಿತು. ಏನೋ ಹೊಸದು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬಾಲ ಸುಟ್ಟುಕೊಂಡ ಹಾಗಾಯ್ತಿದು ಕಥೆ. 

ಈ ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ಆಗಿರದ ಈ ಪಠ್ಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ತೆರೆಮರೆಗೆ ಸರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ವಿಸರ್ಜಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿರೋಧಾಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರ, ನಾಡಿನ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಎದರು ಅಕ್ಷರಶಃ ಮಂಡಿವೂರಿ ಕುಳಿತು ಬಿಟ್ಟಿತು ಎಂಬಂತೆಯೇ ‘ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ’ ಎಂದು ಬಿಡ್ತು.

ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಈಗಿನ ರೋಹಿತ್ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ ಸಮಿತಿ, ಹಿಂದಿನ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿ ಡಾ. ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ ಸಮಿತಿ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಮಡಂಬಡಿತ್ತಾಯ ಸಮಿತಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿರುವ ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಠ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ ಚಕ್ರತೀರ್ಥನನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಈ ನಾಡಿನ ಕೆಲವು ಸೋ ಕಾಲ್ಡ್ ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಚಿಂತಕರು ಮಾಡಿದರು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಸಮಾಜದ ಮುಖವಾಣಿಯಾಗಿ ಇರಬೇಕಾದ ಒಂದು ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ, ಒಂದು ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಮಿತಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಪರವಾಗಿದೆ ಎಂಬಂತೆಯೇ ವರ್ತಿಸಿದವು. ಮಾನವತಾವಾದಿ, ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ದೇಶಕಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠಮಾನ್ಯ ಕವಿ, ಸಾಹಿತಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರನ್ನು, ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಕ್ರಾಂತಿಯೋಗಿ, ಮಹಾಮಾನವತಾವಾದಿ ಬಸವಣ್ಣ ಅವರನ್ನು ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಡೆಗಣಿಸಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿರೋಧಿಗಳು ಎಂಬ ಪಟ್ಟ ಕಟ್ಟಿ ಟೀಕೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಇದೇ ಸರಿ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ ಎಂದರೇ ಅದು ಒಳ್ಳೆಯದು ಅಲ್ಲ ಎಂದೇ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. 

ನಾಡೋಜ ಡಾ. ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಏಳನೇ ತರಗತಿಯ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಕೋಮಿನ ಕಕ್ಕಸು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸೋ ಕಾಲ್ಡ್ ಚಿಂತಕ ರೋಹಿತ್ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ ಸಮಿತಿ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣಮತ್ತು ಗಡಿ ವಿವಾದಗಳು’ ಎಂಬ ಪಾಠದಲ್ಲಿದ್ದ ಕುವೆಂಪು, ಹುಯಿಲಗೋಲ ನಾರಾಯಣ ರಾಯರು, ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರ ಫೋಟೋವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ವೇಳೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವಿದ್ದರೂ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ತರಗತಿಯ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಡಾ. ಬಿ ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ‘ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿ’ ಪಠ್ಯಾಂಶವನ್ನು, ಆರನೇ ತರಗತಿ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಚನ್ನಣ್ಣ ವಾಲೀಕಾರ್ ಅವರ ‘ನೀ ಹೋದ ಮರುದಿನ’, ಏಳನೆಯ ತರಗತಿಯ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಪೋಷಕರ ಮಾಹಿತಿ, ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನಾಂಕ, ಜನ್ಮಸ್ಥಳದ ಮಾಹಿತಿ, ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ‘ಮಹಾದ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ’, ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಿರುವಾಗಲೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ಬಿ. ಸಿ ನಾಗೇಶ್ ಹಾಗೂ ಸಮಿತಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರೋಹಿತ್ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ ಪಠ್ಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂದರೇ ಅದು ಅವರ ಬುದ್ಧಿ ಎಂತದ್ದು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯ, ೯ನೇ ತರಗತಿಯ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನದ ‘ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನ’ ಪತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ವಿವಾದಿತ ಇತಿಹಾಸ ಪಠ್ಯದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವುದು, ಬರಗೂರು ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದ ಬಸವಣ್ಣ ಅವರ ಪಠ್ಯ ಮಂದುವರಿಕೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೊಂಚ ಸಮಾಧಾನಕರ ವಿಷಯ. 

ಇನ್ನು, ಸಮಿತಿ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಬಳಿಕ ಪಠ್ಯ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ರೋಹಿತ್ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ, ಸಂಶೋಧಕನಿಗೆ ಸತ್ಯವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೇ, ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮತಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸತ್ಯ ಹಾಗೂ ಮತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕ ಮೊದಲನೆಯದ್ದನ್ನು ಆರಿಸಿದರೇ, ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ಎರಡನೆಯದ್ದನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿನ ಅಸಾಮಾಧನ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸುತ್ತಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ‘ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಇಟ್ರು’. ಆದರೇ, ಅದ್ಯಾವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಂಶೋಧಕನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಂಶೋಧಕ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ಒಂದೇ ಒಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ ಪಾಲಿಸಿಲ್ಲ. 

ಏನಿದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಕಾರಣ..? : ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಸುರೇಶ್ ಕುಮಾರ್, ೨೦೨೦ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರನೇ ತರಗತಿಯ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ಭಾಗ-೨ರಲ್ಲಿದ್ದ ‘ಹೊಸಧರ್ಮಗಳು ಏಕೆ ಉದಯಿಸದವು’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ೧ರಿಂದ ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸೂಕ್ಷ/ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವರದಿ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಮಿತು ರಚಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ೨೦೨೧ರ ಸಂಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ರೋಹಿತ್ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸಿ. ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬಳಿಕವೇ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಷಯ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ಅಥವಾ ಚಕ್ರತೀರ್ಥ ಸಮಿತಿಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೇ, ಅದು ಯಾವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಆಗದೇ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೀಗಾಗದಿದ್ದಿದ್ದರೇ, ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಅವಾಂತರವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಅಸಮರ್ಥ, ಅನರ್ಹನೊಬ್ಬನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಇತಿಹಾಸ ಬದಲಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಮಾನವತಾವಾದವನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟು ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನೇ ಮಕ್ಕಳ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲು ಹೋಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಲಸನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರ ಅಂಟಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನುವುದಂತೂ ಸತ್ಯ. ಸದ್ಯ, ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ಪಠ್ಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಾದ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಮುಂದೇನೆಲ್ಲಾ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.  

-ಶ್ರೀರಾಜ್ ವಕ್ವಾಡಿ 

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪರ್ವ

ಮತ ತಂದುಕೊಡುವ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವಿ ಮುಖಗಳನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್..! 

ದಿನ ಕಳೆದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ತನ್ನ ಬಲ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ. ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತೆ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಕ್ಸ್ ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಪುಟಿದೆದ್ದು ಬಂದು ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಯಾವ ಸಣ್ಣ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಈ ದೇಶದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಚುನಾವಣಾ ಸೋಲು, ಪಕ್ಷದ ಆಂತರಿಕ ಜಗಳ, ನಾಯಕತ್ವ, ಪ್ರಬಲ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಕೊರತೆ, ಹಿರಿಯ ಹಾಗೂ ಅನುಭವಿ, ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪರ್ವ ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಎಂದೂ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಷ್ಟು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸಿದ್ದಂತೂ ಸತ್ಯ. 

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸರ್ವೋದಯದ ತತ್ವವನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನುವ ಪಕ್ಷ ನಿಜಕ್ಕೂ ಗಾಂಧಿ ತತ್ವ ಪಾಲಿಸಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಈ ದೇಶದ ಜನ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಾರೆಯೇ..? ಗಾಂಧಿ ತತ್ವವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕಷ್ಟೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತೇ..? ಜನಪರ ತತ್ವ ತಮ್ಮದು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಈ ರೀತಿಯ ಹೀನಾಯ ಸೋಲು ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಎದುರಾಗುತ್ತಿರುವುದಾದರೂ ಯಾಕೆ..? ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕೈದು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಈ ದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು ಯಾಕೆ..? ರಾಜಕೀಯದ ಹೊಸ ಅಲೆಗೆ ಸಿಲುಕಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತೆ..? ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಆಂತರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೋಲಿಗೆ ಕಾರಣವೆ..? ಎಂಬೆಲ್ಲಾ ಪುಂಖಾನುಪುಂಖವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸದ್ಯ, ‘ಕಾಂಗ್ರೆಸ್’ ಎಂದಾಕ್ಷಣ ಮೂಡುತ್ತಿವೆ. ಇಂತೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನೂ ಕಾಡುತ್ತಿರಬಹುದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರ ಅಸಮಾಧಾನ ಪಾರಂಪರಿಕ ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ನಡುವಿನ ಮುಸುಕಿನ ಭಿನ್ನ ಧ್ವನಿ ಬೂದಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಕೆಂಡವೇ ಎಂಬಂತೆ ಇರುವುದು ಪರಮ ಸತ್ಯ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಪಕ್ಷ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ಧ್ವನಿಗೆ ಅವಕಾಶವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೊರಬಂದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ದೊಡ್ಡದಿದೆ. 

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ರೆಬಲ್ ವಾಯ್ಸ್ ಪಾರಂಪರಿಕ ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿ ಬಿದ್ದು ಗೊಂದಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಬಟಾಬಯಲಾಯ್ತು. ಸೋ ಕಾಲ್ಡ್ ಜಿ23 ಪಡೆ ಇತ್ತೀಚಿಗಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೆ ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ವಿರುದ್ಧ ತಿರುಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಸಮರ್ಥ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿನ ಗೊಂದಲವೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರ ರಾಜಕೀಯ ಪರ್ವಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್, ಮಾಜಿ ಪಂಜಾಬ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸುನಿಲ್ ಜಖರ್, ಗುಜರಾತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾರ್ದಿಕ್ ಪಟೇಲ್, ಮಾಜಿ ಎಂಪಿ ಸುಸ್ಮೀತಾ ದೇವ್, ಮಾಜಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಜಿತಿನ್ ಪ್ರಸಾದ್, ಜ್ಯೋತಿರಾದಿತ್ಯ ಸಿಂದಿಯಾ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸ್ಟಾರ್ ಫೇಸ್ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಖುಶ್ಬು ಸುಂದರ್, ಪ್ರಭಾವಿ ಮುಖ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರಿಯಾಂಕ ಚತುರ್ವೇದಿ, ಅಸ್ಸಾಂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಿಮಂತ್ ಬಿಸ್ವಾ ಶರ್ಮಾ, ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಆರ್.ಪಿಎನ್ ಸಿಂಗ್, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಮಾಜಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ರಿಟಾ ಬಹುಗುಣ ಜೋಶಿ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಯ ಪಂಕ್ತಿ  ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗಂತೂ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಹೌದು, ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಲೇ ಬೇಕು ಎಂದು ಪಣ ತೊಟ್ಟಿರುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಮರ್ಮಾಘಾತವೇ ಸರಿ. 

ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್ ಎಂಬ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಹಿರಿಯ ಭಿನ್ನ ಧ್ವನಿ : ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪಾರಂಪರಿಕ ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿರುವ ಸಿಬಲ್, ಜಿ೨೩ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಕಳೆದ ಬಾರಿ ಪಂಜಾಬ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಕುರಿತು ಸಿಬಲ್, ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ನಾಯಕತ್ವದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಬಹಿರಂಗ ಹೇಳಿಕೆಯ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಸಿಬಲ್ ಮನೆ ಮೇಲೆ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಹಾಗೂ ರಾಹುಲ್ ಆಪ್ತರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವರಿಂದ ನಡೆದ ದಾಳಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಬಲ್ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಛರಿಸಿದ್ದರು. ‘ನಮ್ಮದು ಜಿ23 ಹೊರತಾಗಿ ಜಿ ಹುಜೂರ್ 23 ನಾಯಕರಲ್ಲ’ ಎಂದು ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ವಿರುದ್ಧ ವಾಗ್ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇನ್ನು, 2021ರ ತಮ್ಮ ಜನ್ಮದಿನಾಚರಣೆಯದು ಕರೆದಿದ್ದ ಔತಣಕೂಟಕ್ಕೆ ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನವೇ ಇದ್ದಿರಲಿಲ್ಲ. ಯುಪಿಎಯೇತರ ನಾಯಕರಾದ ಆರ್‌ಜೆಡಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಲಾಲು ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್, ಎನ್‌ಸಿಪಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಶರದ್ ಪವಾರ್, ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದ ಅಖಿಲೇಶ್ ಯಾದವ್, ಟಿಎಂಸಿ ಸಂಸದ ಡೆರೆಕ್ ಓಬ್ರಿಯಾನ್ ಸೇರಿ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಔತಣಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಪಕ್ಷದ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಹೋಗುವವರು ನಾವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದ ಸಿಬಲ್ ಈಗ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಸತ್ಯ. 

ಕೇಸರಿ ಪಾಳಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಸುನಿಲ್ ಜಖರ್ : ಪಂಜಾಬ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಯೇ ಇದ್ದು ಲಾಭಕ್ಕೆ ಟವೆಲ್ ಹಾಕಿ ಕೂತ ಪಂಜಾಬ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸುನಿಲ್ ಜಖರ್. ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಅಮರಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಸಿಎಂ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಸಿದ್ದಾಗ ಸಿಎಂ ಸ್ಥಾನದ ರೇಸ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಆದರೇ, ಕೊನೆಗೆ ಚರಣ್‌ಜಿತ್ ಸಂಗ್ ಚೆನ್ನಿ ಅವರನ್ನು ಸಿಎಂ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ದೊಡ್ಡ ಅಚ್ಚರಿಯೇ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಚೆನ್ನಿ ವಿರುದ್ಧ ನಿರಂತರ ಟೀಕೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಜಖರ್ ಒಬ್ಬರು. ಪಕ್ಷ ವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ಕೇಸರಿ ಪಾಳಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಮರಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಪಕ್ಷತೊರೆದು ಹೊಸ ಪಕ್ಷ ಕಟ್ಟಿ ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರಾದರೂ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಸ್ವತಃ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿ ಹೀನಾಯವಾಗಿ ಸೋತರು. ಆದರೂ, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟವೇ ಹೌದು. 

ಜ್ಯೋತಿರಾದಿತ್ಯ ಸಿಂಧಿಯಾ, ಹಾರ್ದಿಕ್ ಪಟೇಲ್ ಎಂಬ ಯುವಶಕ್ತಿ : ಈ ಹಿಂದೆ ಅಂದರೇ, 10 ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ರಂದು ಜ್ಯೋತಿರಾದಿತ್ಯ ಸಿಂಧಿಯಾ ಕೂಡ ಅಂದಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಮೇಲಿದ್ದ ಅಸಮಾಧಾನ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತೊರೆದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ‘ಪಕ್ಷ ವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆ’ಗೆ ಉಚ್ಛಾಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಸಿಂಧಿಯಾ ರಾಜೀನಾಮೆಯ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಅವರ ಆಪ್ತ ಬಳಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವು ಶಾಸಕರು ಕೂಡ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕಮಲನಾಥ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತಾಯಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರ ಪಥನಗೊಂಡಿತು. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಬಿಜೆಪಿಯ ಪಾಲಾಯಿತು. ಬಿಜೆಪಿ ಸೇರಿದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಧಿಯಾ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. 

ಇನ್ನು, ಗುಜರಾತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾರ್ದಿಕ್ ಪಟೇಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಒಂದು ಭರವಸೆಯ ಯುವ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಾರ್ದಿಕ್ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದಿಂದ ಬಂದವರು. ಹುದ್ದೆ ಇದ್ದರೂ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ ಎಂದೇ ಹೈಕಮಾಂಡ್‌ನನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಟೇಲ್, ರಾಜೀನಾಮೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಗುಜರಾತ್ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಅವರು ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರು ಎಂದು ನೇರಾನೇರವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಯುವ ನಾಯಕರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ರೀತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಯುವ ಮುಂದಾಳು ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಆದರೇ, ಹಾರ್ದಿಕ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಅಂಬಾನಿ, ಅದಾನಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮಾಜಿ ಪಕ್ಷ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿರುದ್ಧ ವಾಗ್ದಾಳಿ ನಡೆಸುವಷ್ಟು ಬೆಳೆದರು. 

ಇನ್ನು, ಸುಮಾರು 32 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಸಿಂಗ್, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಕಳೆದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನ ಕೇಸರಿ ಪಾಳಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಗುಡ್ ಬಾಯ್ ಹೇಳಿದರು. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಜಿತಿನ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಕೂಡ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಉಭಯ ನಾಯಕರು ಕೇಂದ್ರದ ರಾಜ್ಯ ಖಾತೆ ಸಚಿವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಅನುಭವವುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು.   

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ 4 ದಶಕಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ಮಾಜಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಅಶ್ವನಿ ಕುಮಾರ್, ರಿಪುನ್ ಬೋರಾ ಕೂಡ ಕಳೆದ ಐದು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಾಯಕರ ಪೈಕಿಯಲ್ಲಿರುವವರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಈವರೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಎಲ್ಲರದ್ದೂ ಒಂದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರ ಒಳಜಗಳ, ರಾಜೀನಾಮೆ ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಇನ್ನೊಂದು ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಂತೂ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವಿ ಮುಖಗಳನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಕುಸಿದತ್ತ ಸಾಗುವುದು ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸದ್ಯದ ಅಚ್ಚರಿ. 

-ಶ್ರೀರಾಜ್ ವಕ್ವಾಡಿ   

ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಎಂಬ ಔಟ್‌ಸೈಡರ್‌ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹೆಜ್ಜೆ

ಕೇರಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್..?

ರಾಜಕೀಯ ಬೇರೆ, ರಾಜಕೀಯ ಆಟ ಬೇರೆ, ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಬೇರೆ, ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವರೂಪ ಬೇರೆ. ರಾಜಕೀಯ ಗೊತ್ತಿದ್ದವನಿಗೆ, ರಾಜಕೀಯದ ಎಲ್ಲಾ ಆಯಾಮ ಗೊತ್ತಿದ್ದವನಿಗೂ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಏನೂ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೇ, ರಾಜಕೀಯ ಆಟ ಗೊತ್ತಿದ್ದವ ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನೇ ಆಳಬಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವಸಮ್ಮತವಾದವಾದ ಮಾತೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. 

ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ, ಅದು ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷವಾಗಿರಲಿ/ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿರಲಿ. ಅದು ರಾಜ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕೆಂದಾದರೇ ಆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ಪಕ್ಷದ ಹೆಜ್ಜೆ ಗಟ್ಟಿ ಇರಲೇಬೇಕು. ಹೌದು ದೆಹಲಿ, ಪಂಜಾಬ್ ನಂತರ ಈಗ ಅರವಿಂದ ಕೇಜ್ರೀವಾಲ್ ನೇತೃತ್ವದ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಕೇರಳ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೇಳಿ ಮತ್ತೆ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೂ ಕೇರಳ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಹಾಗೂ ಯುಡಿಎಫ್ ಪಾರ್ಟಿಗಳದ್ದೇ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವಾಗ ಇನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಔಟ್ ಸೈಡರ್ ಅರವಿಂದ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹೊಸ ಭಾಷ್ಯದ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಕೂಡ ಎದ್ದಿದೆ. ಆದರೇ, ರಾಷ್ಟçರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿ ಹಾಗೂ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಉದಾಹಣೆ ಮುಂದಿಟ್ಟರೇ, ಯಾವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇನೆ ಇರಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ದೇವರ ನಾಡು ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಆಪ್ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರಿ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿದೆ. 

ಹೌದು, ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷ ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಚಾಚುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದು,  ಕಿಟೆಕ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಜೊತೆಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕೇರಳ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಅರವಿಂದ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಫುಲ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಇಡುವ ಶಪಥ ಮಾಡಿದ್ದು, ಮುಂಬರುವ ವರ್ಷಗಳ ಕೇರಳ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯತ್ತ ಚಿತ್ತ ಹರಿಸುವಂತಾಗಿದೆ. 

ಕೇರಳ ಕಂಡು ಬಂದ ರಾಜಕೀಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು : ಎಡ ಪಂಥೀಯ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಎಡ ಗುಂಪುಗಳತ್ತ ಕೇರಳ ಜನರ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಾಜಕೀಯ ನಡವಳಿಕೆ ಇದೆ. ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪಕ್ಷಗಳು ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬೇರೂರಿವೆ. ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತಂದ ಏಕೈಕ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಜ್ಯವೆಂದರೇ ಅದು ಕೇರಳ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಾಜಕೀಯ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ ಚುಣಾವಣಾ ಮೈತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಇಂಡಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್‌ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪಕ್ಷ. ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟ್ನೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮುಸ್ಲೀಂ ಲೀಗ್ ಪಕ್ಷ ತನ್ನ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಇನ್ನು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಜನ ಬಲಪಂಥೀಯ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವೇ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ೨೦೧೬ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಪಡೆದಿದ್ದು ಬಿಟ್ಟರೇ ಮತ್ತೆಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಬೀರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.  

ಇನ್ನು, ಉತ್ತರ ಕೇರಳ, ಅದರಲ್ಲೂ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಣ್ಣೂರು ಹಾಗೂ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟ್ ಹೃದಯಭೂಮಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ ಕೊಲ್ಲಂ ಹಾಗೂ ಆಲಪುಳ್ಳಂ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಎಡ ಪಂಥೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ ಪಕ್ಷ, ಜನಾಧಿಪತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ ಹಾಗೂ ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಂತಹ ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಗಳು ಕೇರಳದಾದ್ಯಂತ ಎಡಪಂಥೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ನೆರಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿದರೇ, ಮಧ್ಯೆ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್ ಹಾಗೂ ಲೆಫ್ಟ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಫ್ರಂಟ್‌ನ ಕೆಲವು ಬಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಕೇರಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬಣಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯ ತಿರುವಾಂಕೂರ್‌ನ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ, ಇಡುಕ್ಕಿ, ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಮುವಾಟ್ಟುಪುಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮುದಾಯ ಪೊರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿಯಂತೂ ನಾಮಕವಸ್ಥೆಗಿದ್ದಂತಿದ್ದು, ಕೇರಳದ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾದ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಂದರೇ, ಕಮುನ್ಯಿಷ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಎಡ ಪಂಥೀಯ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಹೊರತಾಗಿ ಈವರೆಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಕೇರಳದ ಜನ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಇದರ ಅರ್ಥ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇರಳದಂತಹ ಎಡ ಹಾಗೂ ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟ್ ಮೈಂಡ್ ಸೆಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜನರನ್ನು ಕೇವಲ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ವಿರೋಧಿ ನಿಲುವಿನಿಂದಷ್ಟೇ ಸೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷ ಪ್ರಶ್ನೆ. 

೧೯೮೦ ರಿಂದ ೨೦೨೧ರವರೆಗೆ ಒಂದು ಅವಧಿ ಯುಡಿಎಫ್‌ಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅವಧಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಗೆ ಎಂಬಂತೆ ಕೇರಳ ಆಡಳಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಕಳೆದಬಾರಿ ಮರು ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿದ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್‌ಗೆ ಸದ್ಯ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ ಎದ್ದಿದ್ದು, ಈ ವಿರೋಧವನ್ನು ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷ ಟೇಕ್ ಓವರ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ನಿಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೇ..? ಅಷ್ಟು ಬೆಳೆದು ನಿಲ್ಲಬೇಕಾದರೇ ಯುಡಿಎಫ್‌ನನ್ನು ಮೊದಲು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸೋಲಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಿಸಬೇಕಿದೆ. ಅಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕೇರಳದಂತಹ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಪ್‌ಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೇ..? ಎಂಬೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೇರಳ ರಾಜಕೀಯ ಪಡಸಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿವೆ. 

ಟ್ವೆಂಟಿ2೦ ಏನು..? ಆಪ್ ಮೈತ್ರಿ ಸೂತ್ರವೇನು..? :  ಟ್ವೆಂಟಿ2೦ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಎತ್ತುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷ. ಸೋಶಿಯಲ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿಬಿಲಿಟಿಯೇ ತನ್ನು ಮುಖ್ಯ ದ್ಯೇಯವೆಂದು ಕೇರಳ ರಾಜಕೀಯ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದ ಪಕ್ಷ, ಕಿಟೆಕ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಎಂಬ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಗಾರ್ಮೆಂಟ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದೊಂದಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶ ಕಂಡಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಕ್ಕಳ ಉಡುಪುಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕಿಟೆಕ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿಬಿಲಿಟಿಗಾಗಿಯೇ ಟ್ವೇಂಟಿ2೦ ಪಕ್ಷವನ್ನು ರಾಜಕೀಯದ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಗಾರ್ಮೆಂಟ್ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಪೈಕಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದೇ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನು, ಕಿಟೆಕ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸದ್ಯ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ (ಲೆಪ್ಟ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಫಂಡ್), ಯುಡಿಎಫ್ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಫಂಡ್), ಎನ್‌ಡಿಎ (ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್), ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪೀಪಲ್ ವೆಲ್‌ಫೆರ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ (ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಟ್ವೆಂಟಿ2೦ ಮೈತ್ರಿ) ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಮೈತ್ರಿ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಾದಂತಾಗಿದೆ.  

ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಕೇಜ್ರೀವಾಲ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ : ಹೌದು, ಕೇರಳದಂತಹ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ರಾಜಕೀಯ ಹೊಸತನದ್ದು ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ. ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅರವಿಂದ್ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಯಾರು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿದ್ದೇ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ. ಆಗ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಮಾತು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಬಂದ ಒಟ್ಟು ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ ಎರಡಂಕಿ ದಾಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಾದ ಬಳಿಕ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸ. ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಾಗೂ ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದ ಭೂಪಟವನ್ನು ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಎಂಬಂತೆ ೨೦೧೫ರ ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ೭೦ ಸದಸ್ಯ ಬಲದ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ ೬೭ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮುಖೇನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗು ಮಾಡಿ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಬಹುಮತ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅರವಿಂದ ಕೇಜ್ರೀವಾಲ್ ದೆಹಲಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಮತ್ತೆ ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿಯೂ ೭೦ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ೬೨ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಆಪ್. ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಮತ್ತೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ, ಉಚಿತ ನೀರು ಸರಬರಾಜು, ವಿದ್ಯುತ್, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಬಸ್ ಪ್ರಯಾಣ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮುಕ್ತ ರಾಜಕಾರಣವೇ ಆಪ್ ಗೆಲುವಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪಂಜಾಬ್‌ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮುಖೇನ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಅಕಾಲಿದಳ, ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಗುಡಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಕೇರಳದತ್ತ ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಮುಖಮಾಡಿದ್ದು, ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಈಗಾಗಲೇ ತ್ರಿಕ್ಕಾಕ್ಕರ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಶಾಸಕರ ಸಾವಿನಿಂದಾಗಿ ತೆರವುಗೊಂಡಿದ್ದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉಪಚುನಾವಣೆಗೆ ತನ್ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿದೆ. ಸದ್ಯ, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಾಲಿ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಸರ್ಕಾರ ಹಣದುಬ್ಬರದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕೆರೈಲು ಹಗರಣದಂತಹ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕೇಜ್ರಿವಾಲ್ ಆರ್ಥಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ಸೆಕ್ಯುಲರಿಸಂ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ದೇಶಭಕ್ತಿ, ಮಾನವತಾವಾದಂತಹ ಅಜೆಂಡಾದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್‌ಡಿಎಫ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೇಗೆ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿ  ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಸದ್ಯದ ಕುತೂಹಲ. ಒಂದಿಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕೇರಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಆಪ್ ಕೇರಳದ ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿಬಹುದು ಎಂಬ ಮಾತನ್ನೂ ಕೂಡ ತಳ್ಳಿ ಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಪಂಜಾಬ್ ಫಲಿತಾಂಶವೇ ಸಾಕ್ಷಿ. 

-ಶ್ರೀರಾಜ್ ವಕ್ವಾಡಿ