ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದು ಬಲಿಷ್ಠರಾದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬಲಿಷ್ಠವೇ?

ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದು ಬಲಿಷ್ಠರಾದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬಲಿಷ್ಠವೇ? ಕೆ.ಎನ್. ರಾಜಣ್ಣ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಪರವಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೆಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಳಗಿನ ನಾಯಕತ್ವ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಕುರಿತು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಎಂದು ನೋಡಬೇಕಾಗಿರುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಭಾವದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಜಣ್ಣ ಅವರು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಪಕ್ಷದಲ್ಲಾಗಲಿ ಯಾವುದೇ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗಲೂ ಅವರು ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಂತರಿಕ ಅಸಮಾಧಾನದ ಕುರಿತು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅವರು ಆಡಿರುವ ಮಾತುಗಳು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿ. ಚರ್ಚೆ ಮಾಡ್ಬೇಕಿದೆ.

ರಾಜಣ್ಣ ಹೇಳಿಕೆಯ ಹಿಂದಿನ ಬಣ ರಾಜಕಾರಣದ ಅಂಶವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಒಳರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದು ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಕೇಂದ್ರಿತವೇ, ಅಥವಾ ಸಂಘಟನಾಕೇಂದ್ರಿತವೇ?  ಮಾಜಿ ಸಚಿವ ಹಾಗೂ ಶಾಸಕ ಕೆ.ಎನ್. ರಾಜಣ್ಣ ಅವರು, “ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರು ದುರ್ಬಲರಾದರೆ ಪಕ್ಷವೂ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ. ಅದರ ಜತೆಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಭಾವದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಮತಗಳು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಅಹಿಂದ ರಾಜಕೀಯ, ಒಕ್ಕಲಿಗ ರಾಜಕೀಯ, ನಾಯಕತ್ವದ ಹಕ್ಕು, ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಎಂಬ ಹಲವು ಪದರಗಳ ವಾಸ್ತವವೂ ಇದೆ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯರ ಬಲವನ್ನು ರಾಜಣ್ಣ ಏಕೆ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ? ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಹಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ರಾಜಣ್ಣ ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಅಂಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಮತಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರ ಪೈಕಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಒಬ್ಬರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ರಾಜಣ್ಣ ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯರನ್ನು ಮತ್ತೆ  ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಕೂರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಮಾತು ಆಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಚುನಾವಣಾ ಆಧಾರ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಇದು ನಾಯಕನ ಪರವಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ ಶಿವಕುಮಾರ್‌ರ ಅವರ ‘ಒಕ್ಕಲಿಗ ಕಾರ್ಡ್’ಗೆ ಇದು ರಿಯಾಕ್ಷನ್‌ ಇರಬಹುದಾ ?! ರಾಜಣ್ಣ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಅತ್ಯಂತ ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವದ ಭಾಗ ಇದೇ ಆಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ರಾಜಕೀಯ ಪಡಸಾಲೆಯ ಚರ್ಚೆ. 

“ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದವರೆಲ್ಲರೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಮತ ಹಾಕುತ್ತಾರಾ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಮೂಲಕ ಅವರು ಒಂದು ಸರಳ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ಒಕ್ಕಲಿಗ ಮತವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಜೆಡಿಎಸ್‌ನ ದೇವೇಗೌಡ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂಶವನ್ನೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಳಗೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಕಡೆ—ಅಹಿಂದ ಆಧಾರಿತ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ರಾಜಕೀಯ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ—ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮತದಾರರ ನಡೆ ಇಂತಹ ಒಂದೇ ಸಮುದಾಯ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನ ಸಮೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೀಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ರಾಜಣ್ಣ ಅವರ ಮಾತು ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ವಾದ; ಅದನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯವೆಂದ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣಾ ದತ್ತಾಂಶ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇನ್ನು , ಇದು ಮತ್ತೆ ಬಣ ರಾಜಕೀಯದ ಆರಂಭವೇ? ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ.  ಬಣ ರಾಜಕೀಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು; ಆದರೆ ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಹೊಸ ಬಣಯುದ್ಧ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರುವುದು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ.  ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹೊಸದಲ್ಲ. 2025ರಲ್ಲಿಯೇ ಕೆಪಿಸಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನ, ನಾಯಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ-ಶಿವಕುಮಾರ್ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ ಹಲವು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜಣ್ಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಾಯಕರು ಕೆಪಿಸಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು.  ಈಗ ರಾಜಣ್ಣ ಅವರ ಹೊಸ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಆ ಹಿಂದಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿವಕುಮಾರ್ ನಡುವೆ ನೇರ ಸಂಘರ್ಷ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಒಂದನ್ನು ಎರಡು ಮಾಡಿ ಹೇಳಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆಎನ್ ರಾಜಣ್ಣ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಅಪೆಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತಿರುವುದು ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಆ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಅವರು ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಕುರಿತು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ರಾಜಣ್ಣ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ “ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಪರ ನಿಂತ ನಾಯಕ” ಎಂಬ ಒಂದು ಸಾಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ತಮ್ಮದೇ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮರುಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಆಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಅವರ ಮುಂದಿನ ನಡೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಇನ್ನು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಬಲಿಷ್ಠರೋ, ಶಿವಕುಮಾರ್ ಬಲಿಷ್ಠರೋ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಇನ್ನು, ಈ ಇಬ್ಬರ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಇದೆಯೇ? ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಾಯಕನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದರೆ ಅದು ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಬ್ಬರ ಪ್ರಭಾವವೂ ಪಕ್ಷದ ಚುನಾವಣಾ ಸಂಘಟನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೈತ್ರಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾದರೆ ಅದೇ ವೈವಿಧ್ಯ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಬಲವಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ರಾಜಣ್ಣ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹೊರಗೆಳೆದು ತಂದಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಒಬ್ಬ ‘ಬಲಿಷ್ಠ ನಾಯಕ’ ಬೇಕೇ, ಅಥವಾ ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರನ್ನು ಒಂದೇ ರಾಜಕೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಂಘಟನೆ ಬೇಕೇ !? ನೋಡಿ, ರಾಜಣ್ಣ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ನಂತರ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಬಣದ ಇತರ ನಾಯಕರು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಲುವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆಯೇ? ಎರಡನೆಯದು, ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅಥವಾ ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗ ನಾಯಕರು ಇದಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆಯೇ? ಮೂರನೆಯದು, ಅಹಿಂದ, ಒಕ್ಕಲಿಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಸಂಘಟನಾ ಹುದ್ದೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಜೋಡಣೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಈ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಮಾತ್ರ ಇದು ಒಬ್ಬ ಶಾಸಕರ ಹೇಳಿಕೆಯೇ ಅಥವಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಳಗಿನ ಹೊಸ ಹಂತದ ಬಣ ರಾಜಕೀಯದ ಆರಂಭವೇ ಎಂಬುದು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ರಾಜಣ್ಣ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಗಿದು ಹೋದ ಅಧ್ಯಾಯವಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಚುನಾವಣಾ ಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ರಾಜಣ್ಣ ಅವರ ವಾದವು ಒಂದು ಕಡೆ ಇದೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಸಂಘಟನಾ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ನಿರೂಪಣೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಇದೆ.

ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಬಹಿರಂಗ ಬಣಯುದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆಯೇ, ಅಥವಾ ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದೇ ಮುಂದಿನ ಕುತೂಹಲ. ಹೀಗಾಗಿ ರಾಜಣ್ಣ ಅವರ ಮಾತನ್ನು ‘ಬಣ ರಾಜಕೀಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು’ ಎನ್ನುವ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವೆಂದು  ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಳಗಿನ ನಾಯಕತ್ವದ ಸಮೀಕರಣ ಮತ್ತೆ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಂಜಸ ಎಂದು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ.  ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಇದು ರಾಜಣ್ಣ ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಇಟ್ಟ ಮುಹೂರ್ತವೇ  ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಕಾದುನೋಡಬೇಕಿದೆ.

- ಶ್ರೀರಾಜ್‌ ವಕ್ವಾಡಿ